Anadolu’da ilk zeytinyağı üretim tesisi
KLAZOMENAİ ZEYTİNYAĞI İŞLİĞİ
Urla'nın İskele mevkiinde 1992 yılında başlayan kazı çalışmaları sonucunda Anadolu’da bilinen en eski zeytinyağı işliği ortaya çıkartıldı. Bu bölge İonyanın en önemli 12 şehrinden birisi olan ve özellikle zeytin üretiminin çok gelişmiş olduğu Klazomenai şehrinin yerleşim alanı içerisinde yer alır. Yapılan çalışmalara göre bu işlikte
MÖ 6.yüzyılda, özgün bir yöntemle zeytinyağı elde edildiği saptanmıştır.
Komili yağlarının sponsorluğu ve uzun bir çalışmanın sonucunda bu işletmenin aslına uygun restorasyonu yapılıp, 2005 yılı sonunda ziyarete açıldı.
İşlikte yedi metre uzunluğundaki çatının tavanından aşağı uzanan bir tahta bir mil bulunur.
Milin ucundaki silindirik taşlar, asma katta bulunan bir işçinin yardımıyla döndürülünce değirmendeki zeytinleri ezmeye başlar.
Bu esnada oluşan zeytinyağı (donmaması için) sıcak su ile karıştırılıp üç gözlü kaplar sistemine göre çalışan ayrıştırma düzenine özel kanal sistemi yardımıyla akar.
Burada üstte kalan zeytinyağı yan bölmeye geçerek burada toplanmaya devam ederken alta çöken su ortamdan ayrılır. Yan bölmeden daha sonra üçüncü bölmeye geçen ve artık iyicene saflaşmış olan zeytinyağı uygun bir süre burada bekletildikten sonra Klazomenai'ye özgü kuşak bezemeli ve üzerinde mutlaka kentin simgesi olan 'k' harfi bulunan testilerin içerisine doldurularak yağ depolarına taşınır.
Bu tesiste günde 400 litre zeytinyağı elde edildiği ve yaklaşık 10 kişinin de bu üretime katkıda bulunduğu düşünülmektedir.
Urla İskelesindeki su ürünleri fakültesi binasının arka sokağındaki bu ilginç tesis görevliler tarafından gezdirilerek işleyişi konusunda geniş bilgi veriliyor. Ziyaret
Her gün mesai saatlerinde ve ücretsiz.
Dr. CEM AYDEMİR